چهار شنبه 1 مرداد 1393
  زندگينامه

    مقالات

    تاليفات

    دروس

    نگارخانه

    سخنراني

    فعاليت هاي فرهنگي

    همایش ها و سمینارها

    نقدها و پاسخ ها

    خبرها و گزارش ها

 
جامعه علی(ع) پسند
مقاله
 
 
  




 

                                                            بسم الله الرحمن الرحیم

  امام علی(ع) چه جامعه ای را می پسندید؟ جامعه علی پسند چه ویژگی هایی دارد؟ پاسخ به این پرسش نیازمند نگارش یک کتاب است. برشمردن ویژگی های جامعه علی پسند با استناد به گفتار و رفتار آن حضرت از ظرفیت یک مقاله کوتاه بیرون است. از این رو، تنها به ذکر یکی از ویژگی های چنین جامعه ای می پردازیم.


  امام جمله ای را از پیامبر نقل می کرد که بارها رسول خدا آن را بر زبان جاری کرده بود. بر اساس این جمله، جامعه ای که در آن ضعیفان نتوانند با بانگ رسا حق خود را از زورمندان بگیرند، به هیچ وجه جامعه ای ارزشی نیست. «لن تقدّس امّه لایؤخذ الضعیف فیها حقّه من القویّ غیر متعتع» (نهج البلاغه، نامه 53)


  از این رو، امام جامعه ای را می پسندید که مردم آن جامعه در برای ظلم بی تفاوت نباشند. هر فردی از آحاد جامعه به تناسب جایگاه و موقعیت اجتماعی اش در برابر ظلم حساس باشد. در برابر متعدّیان به حقوق مردم و حدود الهی احساس مسئولیت کنند. تنها به این حد قانع نباشند که خود به حقوق دیگران تجاوز نمی کنند، بلکه با جرأت، جسارت و شجاعت در برابر متجاوزان به حقوق مردم نیز بایستند. از این که امام با رسیدن به قدرت، به فکر تعلیم حقوق و تکالیف مردم در برابر حکومت بود، و آنان را به نقد و انتقاد و نصیحت نسبت به خود و کارگزارانش تشویق می کند، نشان می دهد که امام به چه ترازی از رشد و آگاهی مردم می اندیشد.

  او به جامعه ای «رشید»، «فهیم»، «شجاع» و «جسور» می اندیشد. جامعه ای که به گفته پیامبر ضعیف ترین آنان بتواند بدون لکنت زبان حق خود را از اقویا بگیرد. او هرگز به مردم نمی گوید: «ای مردم! اکنون که شخصیتی مثل مرا که «جان پیغمبر»، «شایسته ترین یار رسول خدا»، «معصوم از گناه و خطا»، «خلیفه بلافصل پیغمبر» و ... را به خلافت برگزیدید، خیالتان راحت باشد.» بلکه به آنان می گوید:


  «فلا تکفّوا عن مقاله بحق او مشوره بعدل، فانّی لست فی نفسی بفوق ان اخطئ و لا آمن ذلک من فعلی الا ان یکفی الله من نفسی ما هو املک به منّی؛ از گفتن سخن حق یا مشورت همراه با عدل خودداری نکنید، زیرا من نزد خویشتن، برتر از آن نیستم که مرتکب خطا شوم و از اشتباه در کارم در امان نیستم، مگر این که خدای بزرگ مرا حفظ نماید.»(نهج البلاغه، خطبه 216)


  امام یارانی تربیت کرده بود که با جرأت و جسارت در برابر آن حضرت به اظهار نظر، نقد و حتی اعتراض می پرداختند، هر چند در بسیاری از موارد نظراتشان در برابر امام خطا و اشتباه بود، اما امام آنان را از اظهار نظراتشان منع نمی کرد، چون می دانست راه رشد و تربیت آنان «آزادی در اظهار نظر و عقیده» است و همین ویژگی در آنان موجب می شود که بتوانند در برابر صاحبان قدرت و متجاوزان به حقوق مردم و حدود الهی هم بایستند. نقل نمونه ای از اعتراف معاویه نسبت به روش تربیتی امام و تراز مورد نظر ایشان، بهترین شاهد بر این مدعاست.

 
  روزی سوده همدانی، زن شجاع شیعی را نزد معاویه آوردند، جرأت و جسارت و شجاعت سوده در برابر حاکم مستبدی چون معاویه، شگفتی او را به دنبال داشت و به این حقیقت اعتراف کرد که علی بن ابی طالب شما را این گونه تربیت کرده است. گفت:
  «لقد لَمَظَکُم ابنُ ابی طالب، هذه جُرأه علی السُّلطان فبطیئاً ما تُفطَمون؛ این شجاعت و جسارت را علی بن ابی طالب به شما تزریق کرده که در برابر قدرت و حاکم بایستید و به سختی می توان آن را از شما گرفت.»


  «لَمَظ» به معنای نرم کردن غذا و آماده ساختن آن در دهان برای خوراندن به پرنده است. کنایه از این که علی بن ابی طالب شما را این گونه تربیت کرده است. در ادامه معاویه به سوده گفت: «این ارادت را به علی از کجا آورده ای؟» پاسخ او را در قالب دو بیت به نظم درآورد و گفت:
                      صلّی الاله علـی جسم تضمّنته          قبر فاصبح فیه العدل مدفوناً
                      قد حالف الحقّ لایبغــــی به بدلاً          فصار الحق و الایمان مقروناً
 

   «درود خدا بر پیکری که اکنون در درون قبر خفته، قبری که آرامگاه «عدالت» گشت. او هم پیمان حق بود و هیچ چیز را به جای اجرای حق قبول نمی کرد، تجسّم حق و ایمان بود.» (بلاغات النساء، ص31)


 
  جامعه ای که مردم در آن این گونه تربیت شده باشند، برای حفظ مقام و منصب و موقعیت اجتماعی، حق را نادیده نمی گیرند، و در برابر حق کشی و ستم سکوت پیشه نمی کنند. در برابر تخلف مقام مافوق از انجام وظیفه «نهی از منکر» سرباز نمی زنند. سکوت و ترک وظیفه خود را با تمسّک به بهانه هایی چون «دستور مافوق» توجیه نمی کند. جامعه ای که مدیرانش تخلفات قانونی مقامات مافوقشان را تحمل کرده و سکوت خود را توجیه نمایند، جامعه علی پسند نیست.


  در سال های گذشته مدیران کشور در رده های مختلف از وزارت تا پایین ترین رده ها غالباً در برابر تخلفات مقامات مافوق خود سکوت کردند و اینک که دوره جدیدی آغاز شده، یکی پس از دیگری از تخلفات مقامات مافوق خود می گویند و خود را تبرئه می کنند! به راستی اگر اینان در زمان خود، در برابر تخلف ایستادگی کرده و از دستورات خلافِ قانون رؤسای خود اطاعت نمی کردند و به آنان تذکر می دادند، این همه تخلفات مالی و سیاسی و اجتماعی در سطح کلان مملکت رخ می داد؟


  اتفاقاً همین سکوت و مماشات با تخلفات مدیران موجب تجرّی بیشتر آنان بر انجام تخلف و زیرپانهادن قوانین و اتخاذ تصمیم های مبتنی بر میل و خواسته خود می شود. زمینه را همین افراد متملق، اهل مماشات، محافظه کار و دلبسته به مقام و موقعیت فراهم می کنند تا مدیران و صاحب منصبان مرتکب تخلف شوند. افکار عمومی هنوز تعریف ها و تمجیدهای غلوآمیز از رئیس دولت قبلی و سکوت در برابر انحرافات و تخلفات پنهان و آشکار را، حتی از تریبون های نماز جمعه فراموش نکرده است، آیا آنچه در دوره دهم ریاست جمهوری بروز و ظهور کرد، نتیجه همان تعریف ها و تمجیدهای غیر متعارف نبود؟! چرا فقط رئیس دولت دهم را متهم به انحراف کرده و رفتار خود را نادیده می گیریم؟

 
  نویسنده در نوشته ای دیگر با استناد به ادله شرعی مسئولیت حامیان و مدافعان را گوشزد کرده و این که حتی اگر تکلیفاً هم معذور بوده باشند، وضعاً مسئول و ضامن خسارت هایند. آن چه در این نوشته مورد تأکید است، یادآوری این نکته است که «غلبه روح محافظه کاری برای حفظ مقام و موقعیت خود» در برابر تخلفات مدیران و صاحب منصبان هرگز با مشی علوی سازگار نیست. امام علی شیعیانی مسئول، شجاع، جسور و عدالت خواه می پسندید و به دنبال تربیت چنین افرادی و تشکیل جامعه ای با این ویژگی ها بود.

  اتفاقاً ایستادگی در برابر تخلفات، دلسوزی حقیقی در حق مدیر متخلف است و او را از ارتکاب تخلفات بزرگتر باز می دارد. «نصیحت» به معنای خیرخواهی و دلسوزی در حق زمامدار یکی از حقوق زمامدار و وظایف شهروندان است. این که امام علی(ع) به رغم مقام عصمت مردم را به مراقبت، نظارت، نقد و انتقاد از عملکرد خود در مملکتداری تشویق می کند، چه پیامی برای شیعیان خود دارد؟ جز این که امام مردمی را می پسندد که همواره مراقب دولتمردان بوده، رفتار و عملکرد آنان را نقد کرده و تخلفاتشان را تذکر دهند؟ دلبستگی به مقام و منصب مانع انجام وظیفه آنان نشود. آیا جامعه ما یک جامعه علی پسند است؟ 





 

نقدي بر سازمان هماهنگي امر به معروف و نهي از
سخنراني







                                            چكيده مباحث يك نشست علمي




                                                        بسم الله الرحمن الرحيم



       اشاره: در تاريخ 25/ 11/ 1391 به همت مركز تحقيقات اسلامي مجلس شوراي اسلامي، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و مركز فقهي ائمه اطهار(ع) نشستي علمي با عنوان «سازمان هماهنگي امر به معروف و نهي از منكر» در محل مركز فقهي برگزار شد. اين نشست با حضور حجت الاسلام دكتر حسين جوان آراسته كه طرح تأسيس اين سازمان را پيشنهاد كرده، و حجت الاسلام سيد جواد ورعي و حجت الاسلام دكتر احمدي به عنوان ناقدان اين طرح برگزار شد.

   ابتدا دكتر ابراهيميان، دبير نشست به طرح موضوع پرداخت، سپس طراح طرح به شرح و تبيين ديدگاه خود پرداخته، و در ادامه ناقدان به نظرات و ديدگاه هاي خود را ارائه كردند. آن چه در اين نوشته ملاحظه مي كنيد، چكيده گزارشي از نقدهاي آقاي ورعي به طرح مذكور و توضيحات آقاي جوان آراسته است. مشروح گزارش اين جلسه را در پايگاه «مركز تحقيقات اسلامي مجلس شوراي اسلامي» و فايل صوتي آن را در پايگاه «پژوهشگاه حوزه و دانشگاه» ملاحظه كنيد.

   گفتني است كه به دليل حجم فراوان طرح از درج كامل آن معذوريم ولي بخش هاي مورد نقد و استناد در سخنان طراح و ناقد طرح نقل شده است.



    آقاي سيد جواد ورعي


   مطالبي در باره پيشنهاد تشكيل «سازمان هماهنگي امر به معروف و نهي از منكر»، به نظرم رسيده كه تقديم مي كنم. قبل از بيان آن ها چند نكته مقدماتي به استحضار برادران و خواهران حاضر در جلسه مي رسانم.


   چند نكته مقدماتي




نقش شهید بهشتی در تدوین «حقوق ملّت»
یادداشت








          نقش بی بدیل شهید آیت الله بهشتی در تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی بر کسی پوشیده نیست. جمع آوری، تحلیل و بررسی دیدگاه های ایشان در تدوین قانون اساسی نیازمند فرصت و مجال واسعی است.

    آنچه در این نوشتار کوتاه به مناسبت سالگرد شهادت آن شهید والامقام مطرح می شود، دیدگاه های ایشان در فصل سوم قانون اساسی یعنی حقوق ملت است. ایشان تنها در تدوین و تصویب تعدادی از این اصول در مجلس خبرگان قانون اساسی اظهار نظر کرده اند، ولی همین چند جمله بنیان های اندیشه ایشان را در موضوع «رابطه دولت و ملت» نشان می دهد.


   1. عدم کارایی اعمال قوه قهریه با انحرافات فکری


   به هنگام بحث از فعالیت نشریات و مطبوعات، گروهی که عهده دار تنظیم اصل مربوطه بود، بر این باور بود که «خط سیر مطبوعات و رسانه های گروهی» را مشخص کند تا معلوم باشد که در یک انقلاب مکتبی و نظام جمهوری اسلامی چه مسئولیت خطیری بر عهده دارند. به همین جهت مطلع اصل پیشنهادی در پیش نویس را که آمده بود:


   «مطبوعات در نشر مطالب و بیان عقاید آزادند مگر ...» مورد نقد قرار دادند که «نباید اول آزادی داده شود، سپس قیودی برای آن بگذارند.» بلکه اصل را این گونه اصلاح کردند: «بیان و نشر افکار و عقاید و مطالب ... در جهت خدمت به فرهنگ جامعه و تنویر افکار و انتقادات سازنده آزاد است و آن چه ... ممنوع است.»


   


نیم نگاهی به «دراسات علمیه»
یادداشت








         «دراسات علمیه» عنوان دو فصلنامه ای است که چند شماره آزمایشی آن از سوی «مدرسه آخوند صغری» در حوزه علمیه نجف اشرف منتشر شده، و به مباحث تخصصی حوزه های علمیه اختصاص دارد. یکی از اهداف انتشار آن که در مقدمه نخستین شماره بدان اشاره شده، قلم زدن حوزویان و نگارش مباحث متنوع فقهی، اصولی، رجالی، حدیثی و مانند آن است. از این رو، در مجله مقالات متنوعی در موضوعات یاد شده، هم چنین تحقیق رساله های خطی از علمای سلف به چشم خورد. عناوین مقالات اولین شماره عبارتند از :


    • فروش کارت های اعتباری تلفن همراه، از شیخ عمار اسدی


    • استثنای بدهی از درآمد قبل از تخمیس، از سید محمد حسینی

    • مناسبت ذاتی بین لفظ و معنا، از سید جواد غریفی


    • برائت عقلی و احتیاط عقلی در موارد شبهه بدوی(بنا بر مبنای معروف اصولیان)، از سید ابو حسین حسینی


    • غلو و غلات از نظر علمای رجال و راویان حدیث، سید محمد بکاء


    • تحقیق رساله «حرمت قلیان کشیدن در ماه رمضان» به عنوان نخستین رساله ای که در مفطر بودن توتون (سیگار و قلیان) توسط شیخ ابراهیم کرباسی(1180 ـ 1262هـ) نوشته شده است.



 

حقوق شهروندی در فرمان 8 ماده ای امام
سخنراني

 

 

         سخنرانی در «همایش پیشبرد حقوق شهروندی از منظر فرمان ۸ ماده ای امام خمینی»

 

    این همایش در تاریخ هفتم اردیبهشت سال جاری، با حضور جمعی از حقوق دانان، وکلا، اعضای هیأت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شیراز و جمعی از دانشجویان با مشارکت دفتر نمایندگی کمیسیون حقوق بشر اسلامی استان فارس و نمایندگی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمیني(ُس) در دانشگاه شیراز برگزار شد.    

 

     بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین، و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین موضوع سخن «حقوق شهروندی در فرمان 8 ماده ای امام خمینی» است. این فرمان در شرایطی خاص در سال 61 صادر شد. هدف از صدور این فرمان تنها تذکر پاره ای از حقوق شهروندی بود که در آن زمان مورد تعدی یا بی توجهی برخی از مسئولان و نهادهای دولتی و شبه دولتی قرار گرفته بود. در این فرمان به مسئولان و دولتمردان تذکر داده شده که نباید حقوق شهروندی مردم زیر پا گذاشته و نادیده گرفته شود. از این رو، این فرمان با شأن نزولی خاص، معطوف به مسئله هایی خاص در آن دوران است و نباید انتظار داشت که همه موارد حقوق شهروندی را در بر گیرد.  

    پیش نویس حقوق شهروندی که اخیرا توسط دولت دکتر روحانی تهیه و تنظیم شده و در برخی جلسات کمیسیون حقوق بشر در تهران توسط اساتید حقوق هم مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته، در برگیرنده حقوق متعددی است که شهروندان در حکومت اسلامی از آن برخوردارند. از آ« جمله می توان به حق حیات، حق احترام، حق حریم خصوصی،حق ازدواج، حق برخورداری از تامین اجتماعی ، حق آزادی اندیشه، حق آزادی بیان، حق امنیت فردی و اجتماعی، حق آموزش، حق برخورداری از اطلاعات آزاد و حق مالکیت خصوصی اشاره کرد.  

    فرمان هشت ماده ای در شرایطی صادر شده بود که دو حق «حریم خصوصی» و «امنیت» نقض شده بود. هر زمانی که جامعه ما دچار چنین آسیب هایی شود و این دو حق از حقوق شهروندی یا حقوق دیگری عمدا یا سهوا نقض شود، این فرمان می تواند برای همه کسانی که با دغدغه های دینی، انقلابی و ارزشی خواسته و ناخواسته حقوق شهروندی را نقض می کنند، راه گشا و حجت باشد. من بیشتر پیرامون حق «برخورداری از امنیت» و «حریم خصوصی» و مبانی عقلی و شرعی این دو حق بحث خود را مطرح می کنم که می تواند مبنا و مستند این فرمان قرار بگیرد.  

 

      حق «حريم خصوصي»  

 


مجموع خبرها 127 (26 صفحه | درهر صفحه 5)
[ 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 ]
مطالب قبلی
Sunday, May 04
· شهید مطهری و جریان تکفیری
Sunday, April 13
· حق الناس(5)
Friday, April 11
· حق الناس (4)
Wednesday, April 09
· حق الناس (3)
Tuesday, April 08
· حق الناس (2)
Sunday, April 06
· حق الناس (1)
Monday, March 03
· قلمرو دخالت فقیه، احکام یا موضوعات؟
Thursday, February 20
· شاخص‏هاى حقيقى در جامعه دينى
Wednesday, February 05
· فقه این است، ما چه می کنیم؟!
Saturday, January 18
· «وحدت اسلامی» از «حرف» تــــــا «عمل»

مطالب قدیمی تر

تالیفات

دریافت فایل(pdf)

دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf)

   

دریافت فایل(pdf)  

   

 دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf) 

 

 دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf)